Asrav / Açık Tel Tekniği ve Geleneksel olarak Açık Tel Kullanımı
Asrav / Açık Tel Tekniği Nedir?
Asrav / Açık Tel Tekniği, ezgilerin melodik, ritmik ve armonik unsurlarının açık tellerin titreşimini kullanarak oluşturulduğu tezeneli özelinde Engin Emre Asrav tarafından geliştirilmiş bir icra yöntemidir. Özgün olduğu nokta açık tellerin kendisini değil titreşimlerini kullanmaktır.
Asrav / Açık Tel Tekniği Ne Değildir?
Asrav / Açık Tel Tekniği, melodilerin açık telle denk gelen notalarını açık tellerden tınlatmak değildir. Açık tellerin bu kullanımı, çok telli sazlarda hali hazırda kullanılan bir uygulama olmakla birlikte basılı perdeler ve açık tellerin iç içe geçerek “hoş bir uyumsuzluk” (Prof. Niedt) oluşturduğu kadim bir uygulama biçimidir.
Geleneksel Açık Tel Kullanımı: Tarihsel Arka Plan
Bağlama, gitar gibi telli çalgılarda “açık tel” kavramı, yüzyıllar boyunca müzik pratiğinde doğal bir yere sahip olmuştur. Geleneksel olarak, bir eserin melodisine ait nota eğer bağlamanın ya da telli herhangi bir çalgının tellerinden birine tam denk geliyorsa, o notayı açık telden kullanma olanağı açığa çıkar. Bazı icra anlayışları için açık teli bu biçimde kullanmak bir icra eğilimidir. Bu yöntem, melodik yapıyı daha akıcı ve doğal kılmak amacıyla uygulanır, aynı zamanda parmakların hareketini kolaylaştırmak gibi bazı yararları da vardır.
Ancak bu kullanımı genellikle “açık telin sesi” olarak düşünülmüş, yani açık telin titreşimi ya da rezonansı üzerinde derinlemesine bir müzikal araştırma veya teorik çalışma yapılmamıştır. Daha çok icracıların deneyimleriyle, pratikte şekillenen ve nesilden nesile aktarılan bir uygulama biçimidir.
Engin Emre Asrav ve Asrav / Açık Tel Tekniği: Yeni Bir Yaklaşım
Engin Emre Asrav, geleneksel açık tel kullanımının dışında bir perspektif geliştirmiştir. Yaklaşık 15 yıl süren kapsamlı bir çalışma sonucunda, açık tellerin titreşimlerinin müzikte çok daha etkin bir biçimde kullanılabileceği hipotezini ortaya koymuştur. Bu çalışmalarını akademik olarak yüksek lisans teziyle taçlandırmış, ardından bu özgün tekniği kitaplaştırmış ve geniş kitlelere ulaştırmak üzere çeşitli etütler, besteler ve performanslar gerçekleştirmiştir.
Asrav’ın Açık Tel Tekniğinin Temel Özellikleri:
Fiziksel titreşimin müziksel yapı taşı olarak kullanımı:
Açık teller, sadece melodik notalar için pasif bir kaynak olmaktan çıkarılır; titreşimlerinin sürekliliği ve rezonansı müzikal kompozisyon ve performansın aktif bir parçası haline gelir.
Birden fazla uyumlu açık telin eşzamanlı titreştirilmesi:
Geleneksel kullanımda genellikle tek açık tel kullanılırken, Asrav tekniğinde Re ve La gibi uyumlu teller aynı anda titreştirilerek çok katmanlı armonik zemin yaratılır.
Sol el tekniklerinin titreşim üzerinde melodik yapı oluşturması:
Hammer-on, pull-off, slide gibi çeşitli sol el parmak teknikleri açık tel titreşimleri üzerinde uygulanarak sürekli, kesintisiz ve zengin melodik ifadeler elde edilir.
Sağ el tezene kullanımı:
Tezene, sadece titreşimi başlatmak ya da ritmik vurgu yapmak için bilinçli ve sınırlı şekilde kullanılır; bu sayede titreşim sürekli korunur ve çeşitlendirilir.
| Özellik | Geleneksel Açık Tel Kullanımı | Asrav / Açık Tel Tekniği |
| Kullanım Amacı | Melodide nota denk gelince o sesi vermek. | Açık tellerin titreşimleri üzerinden çok katmanlı müzikal yapılar inşaa etmek. |
| Fiziksel Titreşim | Pasif, ses kaynağı, tek not. | Aktif, titreşim müzikal formun temel yapı taşı. |
| Tel Sayısı | Genellikle ardışık tek açık tel kullanılır. | Tek ya da birden fazla açık tel aynı anda ya da ardışık olarak titreştirilebilir. |
| Melodik Yapı | Parmaklar melodiyi diğer tellerden oluşturur ve uzayan açık tel bir effect/etki oluşturur. | Çeşitli sol el teknikleri titreşimli açık teller üzerinde melodiyi şekillendirir |
| Armonik/Ritmik Unsurlar | Prof. D. Nİedt’in tabiriyle hoş bir uyumsuzluk oluşur ve dikkatli, sistematik bir bakışla ele alınmaz. | Açık tel titreşimleriyle armonik ve ritmik katmanlar yaratılır. |
| Tezene/Pena/El Kullanımı | Her ses için yeni bir tezene/el. Sürekli vurma aracı | Sınırlı ve bilinçli, titreşimi başlatmak ve vurgulamak için ya da melodiyi devam ederken armonik katman oluşturmak için |
| Sonuç | Melodik destek, mistik bir ifade. | Çok katmanlı, özgün, armonik-melodik-ritmik ifade biçimi |
Bu doğrultuda tanımlamak gerekirse: Asrav / Açık tel tekniği, Engin Emre Asrav tarafından yaklaşık 15 yıllık disiplinli bir araştırma ve uygulama süreci sonunda geliştirilmiş, bağlama icrasında bir veya birden fazla uyumlu açık telin eşzamanlı veya ardışık titreşimlerinden yararlanarak, bu titreşimler üzerine sol el parmak teknikleri (hammer-on, pull-off, slide vb.) ve sağ el tezene müdahaleleriyle hem melodik hem de armonik yapıların aynı anda oluşturulmasını amaçlayan bir icra yöntemidir.
Bu teknikte açık teller, sadece doğal ses üretmekle kalmaz; titreşimlerinin fiziksel sürekliliği ve rezonansı, müzikal formun temel yapı taşı haline getirilir. Böylece, bağlamada yeni bir çok katmanlı ifade alanı yaratılır. Tezene kullanımı bilinçli ve sınırlı tutulur; esas müziksel yapı, açık tel titreşimi üzerinde sol elin çeşitli teknikleriyle inşa edilir.
Asrav’ın açık tel tekniği, bağlama icrasına özgün ve çağdaş bir ifade biçimi kazandırarak, fiziksel titreşim ile müzikal zaman arasındaki ilişkiyi kompozisyon aracı olarak kullanır.
Asrav / Açık Tel Tekniği Neden Önemli?
01
Yeni Bir İfade Alanı Açar
Açık tellerin fiziksel titreşimi, müzikal formun temel taşı haline gelirken, bu sayede hem melodik hem armonik hem de ritmik yapılar aynı anda kurulabilir.
02
Sürekli ve zengin ses dokusu sağlar:
Uzun süreli açık tel titreşimi ve parmak teknikleriyle birleşen sesler, bağlamada polifonik etkiler yaratır.
03
Makam müziğinin estetik ve akustik altyapısını zenginleştirir:
Makamsal yapıya uygun uyumlu açık tellerle kurulan rezonanslar, icraya yeni derinlik ve boyut katar.
04
Fikrî, Akademik ve sanatsal temellere oturur:
Engin Emre Asrav’ın açık tellerin kullanım olanakları üzerine hazırladığı yüksek lisans tezi, Asrav / Açık Tel Tekniği üzerine kitapları, etütleri ve konser performansları, bu özgün yöntemin kapsamlı kaynakları olarak ulaşılabilir. Bu çalışmalar, bağlama icrasında yeni ufuklar açmak isteyen müzisyenler ve araştırmacılar için önemli başvuru noktalarıdır..15 yıllık araştırma, tez, kitap, besteler ve konserlerle desteklenmiş özgün bir yöntemdir.
