Açık Tel Tekniği, ezgileri açık tellerin titreşimini kullanarak icra etmeye yönelik tezeneli bağlama icrasında Engin Emre Asrav tarafından geliştirlen bir icra yöntemidir. Uzun saplı bağlama ve bozuk düzen akordunda gerçekleştirilen bu çalışma tüm düzenler ve icra biçimlerine uyumlanabilir…
Açık Tel Tekniğinin oluşum süreci görülen lüzum üzerine aşağıda paylaşılmıştır…
Açık Tel / Asrav Tekniği Oluşum Süreci:
Açık teller, üzerinde çok düşünülmese de günümüze kadar telli çalgı icralarında icranın önemli unsurlarından birisi olmuş, icracılar açık telleri farklı işlevlerde kullanmışlardır. Geleneksel bağlama icralarında açık teller en belirgin şekliyle “dem” olarak kullanılmış, bunun dışında icra içerisinde pozisyon değiştirirken akıcılığı kaybetmemek, birden fazla tel arasında açık tel aracılığıyla pozisyon değiştirmeden tel geçişi yapmak, icra içerisine ritmik bir vurgu oluşturmak vs. gibi durumlarda küçük nüveler olarak kullanılagelmiştir. Bu nüveler, Asrav’a fikir vermiş ve açık tellerin kendisini değil titreşimlerini kullanarak melodilerin tamamının oluşabileceğini düşündürtmüştür. Bu doğrultuda bir arayış içerisine giren Asrav, ilk etapta çeşitli makamsal dizileri (hicaz, kürdi, uşşak vs.) açık tellerin titreşimleri ile çıkıcı ve inici olarak icra etmeyi başarmış sonrasında da bu ezgi hareketlerini çeşitli kombinasyonda aynı mantıkta icra etmeye yönelmiştir. Burada yapılmak istenen, yöresel ezgileri tek tek düzenlemeye çalışmaktansa melodilerin icra edilebileceği bir icra yöntemi oluşturup, bu yöntemin kuralları çerçevesinde bütün ezgileri icra edebilmektir. Açık tellerin titreşimini kullanma, bu titreşimi sürdürme mantığı ile ezgileri icra etmeye çalışıldığında ortaya üç tane genel uygulama kuralı açığa çıkmıştır: Az tezene vuruşu, az pozisyon değişikliği ve daha çok sol el parmak hareketi… Asrav, bu üç kural çerçevesinde melodilerin nasıl oluşacağını araştırırken, melodik yapıların yanında ritmik ve armonik yapıların da yine aynı mantıkla oluşabileceğini fark etmiştir. Yani açık tellerin titreşimini kullanarak yöresel ezgilerin melodik, armonik ve ritmik unsurlarını açığa çıkarmıştır. Bu sayede armonik unsurlar daha da belirginleşmiştir. Daha sonra açık tellerin titreşimini kullanarak yöresel ezgileri çalmaya yönelmiş ve ilk olarak repertuvarda “Azeri Oyun Havası” olarak geçen ezgiyi 2013 yılında uyarlamıştır.
Videoda görüleceği üzere icrada yeterli bir müzikal ifade oluşmamış, vurgu, ritim, zamanlama gibi çözülmesi gereken pek çok problem açığa çıkmıştır. Asrav bu aşamadan sonra bu konuya yoğunlaşmış ve birden fazla teli titreştirip bu titreşimlere yakın ve uzak eklemlemeler yaparak bahsedilen üç uygulama kuralını (az tezene,az pozisyon, çok parmak) daha etkili bir biçimde nasıl kullanabileceğini araştırmaya başlamıştır. Açığa çıkan problemleri yakın, uzak eklemlemeler ve vurgu konusunda da çeşitli sol el teknikleri ile çözmeye çalışmış, sonuç olarak daha anlamlı bir müzikal ifade için 14 yıl boyunca araştırmalar yapmıştır. Süreç içerisinde akademik bir bakış açısıyla konuyu ele almanın daha faydalı olacağını düşünen Asrav, ilk olarak 2017 yılında Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Geleneksel Türk Müzikleri Yüksek Lisans Programına başlamıştır. Burada da açık tellerin titreşimini kullanarak bir icra yöntemi oluşturmaya yönelik bir tez çalışması yapmak istediğini 2019 yılında okula verdiği tez öneri formunda aşağıdaki şekilde ifade etmiştir.
Mail içeriğinde ek olarak paylaştığı “ÖZET ve YÖNTEM” başlıklı word dosyasında aşağıdaki açık tel tekniği ile dizi oluşumlarının notaları ve yöntemin mantığının açıklamaları bulunmaktadır..
Yine 2019 yılında çalışmalarını o dönem için yazılı son haline getirmiş ve video görselleri ile tez çalışmasını aşağıdaki şekilde ifade etmiştir.
Böylece Açık Tel Tekniğinin akademik temeli 2019 yılında atılmıştır. Ancak Hacettepe Üniversitesindeki eğitimini tamamlamayan Asrav, bağlamaya özel olarak ilk defa Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesinde açılan Saz/Bağlama bölümünde yüksek lisans eğitimine baştan başlamıştır. Burada benimsenen farklı bir teorik ifade biçimi ile açıklanan ve açık tellerin kullanım olanaklarının detaylıca incelendiği bir tez olan “Saz İcrasında Bozuk Düzende Açık Tellerin Aktif Kullanımıyla Ezgi Oluşturma Yöntemleri” başlıklı tezini savunarak mezun olmuştur.